Henryk Gulbinowicz
| Henryk Gulbinowicz | ||
| kardynał prezbiter | ||
|
||
| Kraj działania | Polska | |
| Data i miejsce urodzenia | 17 października 1923 Wilno |
|
| arcybiskup wrocławski | ||
| Okres sprawowania | 1976–2004 | |
| Wyznanie | katolickie | |
| Kościół | rzymskokatolicki | |
| Prezbiterat | 18 czerwca 1950 | |
| Nominacja biskupia | 12 stycznia 1970 biskup tytularny Acci |
|
| Sakra biskupia | 8 lutego 1970 | |
| Kreacja kardynalska | 25 maja 1985 przez Jana Pawła II |
|
| Kościół tytularny | Immacolata Concezione di Maria a Grottarossa | |
| Odznaczenia | ||
| Sukcesja apostolska | |
| Miejscowość | 8 lutego 1970 |
| Konsekrator | Stefan Wyszyński |
| Współkonsekratorzy | Józef Drzazga Kazimierz Majdański |
Henryk Roman Gulbinowicz (ur. 17 października 1923 w Wilnie) – polski duchowny katolicki, kardynał prezbiter, arcybiskup senior wrocławski. W latach 1976–2004 arcybiskup metropolita wrocławski.
Spis treści |
[edytuj] Życiorys
[edytuj] Dzieciństwo
Urodzony wg metryki w folwarku rodzinnym w Szukiszkach na Wileńszczyznie, faktycznie w szpitalu św. Jakuba w Wilnie w rodzinie Antoniego i Walerii z d. Gajewskiej. Młodość spędził w majątku dziedzicznym Gulbinowiczów w podwileńskiej wsi Szukiszki. Ochrzczony w kościele parafialnym Matki Boskiej Szkaplerznej i św. Jerzego Kapadockiego w Bujwidzach przez proboszcza Aleksandra Dulko. W 1940 bierzmowany przez metropolitę wileńskiego abpa Romualda Jałbrzykowskiego.
[edytuj] Edukacja i kapłaństwo
W 1944 rozpoczął studia w Metropolitalnym Wyższym Seminarium Duchownym w Wilnie, przeniesionym w 1945 do Białegostoku, gdzie 18 czerwca 1950 otrzymał święcenia kapłańskie z rąk abpa Romualda Jałbrzykowskiego. W latach 1951–1955 kontynuował naukę na Wydziale Teologii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, kończąc je doktoratem z teologii moralnej i etyki.
Krótko po święceniach kapłańskich pracował jako wikariusz i prefekt szkół podstawowych w Szudziałowie (powiat Sokółka), a po studiach w Lublinie był duszpasterzem akademickim w Białymstoku. W 1959 przeniesiony do Olsztyna, gdzie był profesorem teologii moralnej i etyki w Wyższym Seminarium Duchownym "Hosianum". W warmińskim seminarium pełnił szereg funkcji – prefekta studiów (1960–1963), wicerektora (1963–1968), wreszcie rektora (1968–1970).
Powrócił do Białegostoku w styczniu 1970. 8 lutego 1970 otrzymał święcenia biskupie w prokatedrze białostockiej z rąk kardynała Stefana Wyszyńskiego. Mianowany biskupem tytularnym Acci i administratorem części archidiecezji wileńskiej, która po II wojnie światowej znalazła się w granicach Polski, z siedzibą w Białymstoku. Jako zwierzchnik administratury apostolskiej przeprowadził zmiany organizacyjne oraz powołał do życia Ośrodek Duszpastersko-Katechetyczny.
3 stycznia 1976 mianowany arcybiskupem metropolitą wrocławskim po zmarłym kardynale Bolesławie Kominku. Archidiecezję objął 12 stycznia, ingres do katedry we Wrocławiu odbył 2 lutego 1976. Przeprowadził we Wrocławiu synod archidiecezjalny oraz Kongres Pracy, założył wiele nowych parafii. Był przewodniczącym lokalnego Komitetu Organizacyjnego 46 Międzynarodowego Kongresu Eucharystycznego we Wrocławiu w 1997. Brał aktywny udział w pracach Episkopatu Polski, zasiadając w Radzie Stałej Episkopatu, był członkiem Komisji ds. Duszpasterstwa Ogólnego, Komisji ds. Duchowieństwa, Komisji ds. Duszpasterstwa Emigracji. W latach 1977–1987 był profesorem teologii moralnej i Wielkim Kanclerzem Papieskiego Fakultetu Teologicznego we Wrocławiu.
25 maja 1985 kreowany kardynałem, otrzymał tytuł prezbitera dell'Immacolata Concezione di Maria a Grottarosa. Pracował w watykańskich kongregacjach: ds. Duchowieństwa, ds. Kościołów Wschodnich i ds. Ewangelizacji Narodów. Uczestniczył w pracach VIII sesji zwykłej Światowego Synodu Biskupów w Watykanie (1990).
3 kwietnia 2004 po osiągnięciu wieku emerytalnego zastąpiony na stanowisku arcybiskupa metropolity wrocławskiego przez Mariana Gołębiewskiego, dotychczasowego biskupa koszalińsko-kołobrzeskiego.
Autor wielu prac dotyczących teologii moralnej, etyki, ekumenizmu oraz historii ziem wschodnich Polski. Jako biskup udzielił święceń kapłańskich m.in. Sławojowi Leszkowi Głódziowi, późniejszemu biskupowi polowemu WP, ordynariuszowi warszawsko-praskiemu oraz gdańskiemu. Wśród kapłanów, którym udzielił sakry biskupiej, byli m.in. Tadeusz Rybak, Ignacy Dec, Jan Tyrawa i Józef Pazdur. Jako współkonsekrator uczestniczył w udzielaniu święceń biskupich późniejszemu kardynałowi Marianowi Jaworskiemu.
Henryk Gulbinowicz przyznał wybranym osobom "Pierścień Tysiąclecia" – nagrodę w formie srebrnego pierścienia. Jej laureatami zostali m.in.: Leszek Grala, Zbigniew Kresowaty, Zbigniew Ładziński, Maciej Łagiewski, Maciej K. Mazur, Beata K. Tomczak, Janusz Zaleski, ks. prałat Alfons Jurkiewicz, Władysław Sidorowicz, Włodzimierz Bednorz, Andrzej Wojnar, Igor Chęciński.
[edytuj] Kwestia daty urodzenia
Przez wiele lat kardynał Gulbinowicz podawał oficjalnie jako datę urodzenia 17 października 1928. W lutym 2005 ujawnił, że jest faktycznie starszy o pięć lat, a prawdziwy wiek z pomocą rodziców ukrył w 1942, idąc za radą jednego z dowódców Armii Krajowej, generała Aleksandra Krzyżanowskiego ps. "Wilk". Chodziło o to, by uniknąć wywiezienia z Wileńszczyzny na roboty do Niemiec. Kardynał Gulbinowicz zdementował informację, jakoby zmiana nastąpiła w 1944 i była związana z groźbą wcielenia do Armii Czerwonej. Wiek 81 lat, jaki kardynał osiągnął w momencie sprostowania daty urodzenia, oznacza, że już w październiku 2003 utracił prawo czynnego udziału w konklawe.
[edytuj] Nagrody i wyróżnienia
- Order Orła Białego odznaczony 17 października 2008 przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego Orderem Orła Białego[1]
- doktor honoris causa Papieskiego Wydziału Teologicznego we Wrocławiu
- doktor honoris causa Akademii Rolniczej we Wrocławiu
- doktor honoris causa Politechniki Wrocławskiej
- doktor honoris causa Akademii Medycznej we Wrocławiu
- honorowy obywatel miast: Dzierżoniów, Oława, Ziębice, Ząbkowice Śląskie
- Honorowy Obywatel Dolnego Śląska (Civi Honorario, tytuł nadany w marcu 2004 przez Sejmik Województwa Dolnośląskiego)
- Laureat Dziecięcej Nagrody SERCA. W 2000 otrzymał statuetkę nr 15.
- 641. Kawaler Orderu Uśmiechu (przyznany przez Międzynarodową Kapitułę Orderu Uśmiechu w 4 kwietnia 2001 na wniosek dzieci ze Stowarzyszenia Przyjaciół Dzieci Chorych "SERCE" ze Świdnicy, a wręczony w czerwcu 2001 w katedrze świdnickiej)
Przypisy
- ↑ Order Orła Białego dla niezłomnego Kardynała. prezydent.pl, 2008-10-17. [dostęp 2010-07-27].
[edytuj] Bibliografia
- Piotr Nitecki, Biskupi Kościoła w Polsce w latach 965 – 1999, ISBN 83-211-1311-7, Warszawa 2000.
- Grzegorz Polak, Kto jest kim w Kościele?, Warszawa 1996.
[edytuj] Linki zewnętrzne
- zarys pracy kardynała Gulbinowicza w Kościele katolickim (w języku angielskim)
- sylwetka w internetowym słowniku biograficznym kardynałów Salvadora Mirandy (w języku angielskim)
- sylwetka na stronie oficjalnej Archidiecezji Wrocławskiej
- Ks. kardynał Henryk Gulbinowicz Kawalerem Orderu Uśmiechu (film na Youtube)
| Poprzednik |
Biskup tytularny Acci 1970-1976 |
Następca Joseph Phan Van Hòa |
| Poprzednik Piotr Maziewski |
Biskup administrator wileński w Białymstoku 1970-1976 |
Następca Edward Kisiel |
| Poprzednik kardynał Bolesław Kominek |
Arcybiskup metropolita wrocławski 1976-2004 |
Następca Marian Gołębiewski |
|
||||||||||||||||
| Wypowiedzieć Ruskim wojnę |
|
"Jeśli Jarosław Kaczyński i jego zwolennicy wiedzą już, że pod Smoleńskiem 10 kwietnia popełniono zbrodnię, i to zbrodnię, za którą odpowiadają Rosjanie (...) to co dalej? Jaka jest perspektywa? Zerwanie stosunków dyplomatycznych z Rosją? Wypowiedzenie wojny? (...) To przecież absurdalna perspektywa" - napisał na łamach "Gazety Wyborczej" Kazimierz Orłoś. Argument, którego tu użył, jest powtarzany bardzo często, czasem, jak w cytowanym wystąpieniu znakomitego pisarza, otwarcie i w słowach wyważonych, częściej półgłosem i brutalnie: co, wypowiemy Ruskim wojnę? Nie wypowiemy. No to mordy w kubeł?
|
| Demonstracja przeciw planom spalenia Koranu |
|
Tysiące osób protestowało w piątek rano w prowincji Badachszan na północnym wschodzie Afganistanu przeciwko planom spalenia egzemplarzy Koranu przez amerykańskiego pastora - poinformowały miejscowe władze.
|
| San Francisco: Eksplozja i pożar w pobliżu lotniska |
|
Potężna eksplozja gazu, do jakiej doszło w czwartek na przedmieściach San Francisco, w pobliżu międzynarodowego lotniska, spowodowała pożar w dzielnicy mieszkaniowej. Zginęła co najmniej jedna osoba, a 28 jest rannych.
|
| Kaczyński napisał do ambasadorów ws. Fotygi |
|
Szef MSZ Radosław Sikorski powiedział w piątek, że prezes PiS Jarosław Kaczyński, w piśmie skierowanym prawdopodobnie do wszystkich ambasadorów, poinformował, iż w sprawach zagranicznych PiS będzie reprezentowała Anna Fotyga.
|
| Uroczystość na Wawelu: Nie wszyscy zaproszeni |
|
W uroczystości odsłonięcia tablicy na Wawelu upamiętniającej ofiary katastrofy z 10 kwietnia zabraknie co najmniej kilkunastu rodzin.
|