Hetman polny koronny
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Hetman polny koronny – jedna z najwyższych funkcji w wojsku polskim w okresie Rzeczypospolitej Obojga Narodów.
Wkrótce po ustanowieniu instytucji hetmana, została ona podzielona na dwie funkcje o nieco oddzielnych kompetencjach. Hetman wielki w czasie pokoju pozostawał przy dworze zajmując się ogólną administracją i strzegąc interesów wojska.
Hetman polny zwykle przebywał w polu z małymi oddziałami operacyjnymi, strzegąc granic, w szczególności na wschodzie, gdzie były najbardziej zagrożone, jednocześnie prowadząc doraźne walki. Hetman polny podlegał wielkiemu. Oba stanowiska istniały niezależnie dla Korony i Litwy.
| Hetmani polni koronni | ||
|---|---|---|
| Rok objęcia urzędu |
Rok złożenia urzędu lub śmierci |
Osoba |
| 1492 | 1499 | Stanisław Chodecki z Chodcza[1] |
| 1499 | 1501 | Piotr Myszkowski[1] |
| 1501 | 1505 | Stanisław Chodecki z Chodcza[1] |
| 1505 | 1509 | Jan Kamieniecki[1] |
| 1509 | 1520 | Jan Tworowski[1] |
| 1520 | 1528 | Marcin Kamieniecki |
| 1528 | 1538 | Jan Koła z Dalejowa |
| 1539 | 1561 | Mikołaj Sieniawski
- 1561 awans na hetmana w.kor. |
| 1561 | 1562 | Florian Zebrzydowski |
| 1562 | 1565 | Stanisław Leśniowolski |
| 1565 | 1569 | wakat |
| 1569 | 1569 | Jerzy Jazłowiecki - powierzono mu oficjalne pełnienie obowiązków hetmana w.kor. bez formalnej nominacji (zm. 1575 ) |
| 1569 | 1575 | wakat |
| 1575 | 1576 | Mikołaj Sieniawski - zm. przed 12.05.1584 r. |
| 1576 | 1584 | Jan Zborowski |
| 1584 | 1588 | wakat |
| 1588 | 1618 | Stanisław Żółkiewski - 06.02.1618 awans na hetmana w. kor., jednocześnie od 06.03.1618 kanclerz w. kor. Zginął 06.10.1620 pod Cecorą. |
| 1618 | 1632 | Stanisław Koniecpolski - 1632 awans na hetmana w. kor. |
| 1632 | 1633 | wakat |
| 1633 | 1636 | Marcin Kazanowski (zm.29.10.1636) |
| 1636 | 1637 | wakat |
| 1637 | 1646 | Mikołaj Potocki - 1646 awans na hetmana w. kor. |
| 1646 | 1652 | Marcin Kalinowski (03.06.1652 zginął w bitwie pod Batohem) |
| 1652 | 1654 | Stanisław Rewera Potocki - 1654 awans na hetmana w. kor. |
| 1654 | 1657 | Stanisław Lanckoroński (zm. przed 19.02.1657 r.) |
| 1657 | 1664 | Jerzy Sebastian Lubomirski - jednocześnie od 1650 marszałek w. kor., pozbawiony urzędów 29.12.1664 r. wyrokiem sądu sejmowego |
| 1665 | 1665 | Stefan Czarniecki - nominacja 02.01.1665 po Jerzym Sebastianie Lubomirskim, zmarł 16.02.1665 r. |
| 1665 | 1666 | wakat |
| 1666 | 1668 | Jan Sobieski - 1668 awans na hetmana w. kor., jednocześnie od 8 lub 17.01.1665 marszałek w. kor. |
| 1668 | 1676 | Dymitr Jerzy Wiśniowiecki - 1676 awans na hetmana w. kor. |
| 1676 | 1683 | Stanisław Jan Jabłonowski - 1683 (wg niektórych źródeł 1682) awans na hetmana w. kor. |
| 1683 | 1683 | Mikołaj Hieronim Sieniawski (zm. 15.12.1683 ) |
| 1683 | 1684 | wakat |
| 1684 | 1691 | Andrzej Potocki (zm. 30.08. lub 02.09.1691) |
| 1691 | 1692 | wakat |
| 1692 | 1702 | Feliks Szczęsny Potocki - 01.05.1702 awans na hetmana w. kor., zm. 15.05.1702 r. |
| 1702 | 1702 | Hieronim Augustyn Lubomirski - nominacja 08.05.1702, awans 22.05.1702 na hetmana w. kor. po nagłym zgonie Feliksa Szczęsnego Potockiego. |
| 1702 | 1706 | Adam Mikołaj Sieniawski - 1706 awans na hetmana w. kor. |
| 1706 | 1726 | Stanisław Rzewuski - 1726 awans na hetmana w. kor. |
| 1726 | 1728 | Stanisław Chomętowski (zm. sierpień/wrzesień 1728) |
| 1728 | 1735 | wakat |
| 1735 | 1752 | Jan Klemens Branicki - 1752 awans na hetmana w. kor. |
| 1752 | 1773 | Wacław Rzewuski - 1773 awans na hetmana w. kor. |
| 1773 | 1774 | Franciszek Ksawery Branicki - 1774 awans na hetmana w. kor. |
| 1774 | 1794 | Seweryn Rzewuski - 27.01.1792 pozbawiony urzędu konstytucją sejmową znoszącą urząd hetmanów polnych, po zwycięstwie konfederacji targowickiej - której był jednym z przywódców - nadal sprawował urząd. 22.02.1794 złożył urząd w proteście przeciwko dokonanemu II rozbiorowi Rzeczypospolitej. Zmarł w 1811 r. |
[edytuj] Zobacz też
Źródło: Urzędnicy centralni i nadworni Polski XIV-XVIII wieku,spisy. wyd. PAN, Kórnik 1992.
Przypisy
| Komorowski: Francja właściwie rozwiąże kwestię Romów |
|
Prezydent RP Bronisław Komorowski podczas jednodniowej wizyty w Paryżu powiedział, że jest głęboko przekonany, że Francja rozwiąże kwestię Romów zgodnie z prawami człowieka.
|
| Komorowski: Miednoje wśród najważniejszych nekropolii |
|
Ok. 400 osób, w tym rodziny ofiar zbrodni katyńskiej, uczestniczyło w obchodach 10. rocznicy otwarcia Polskiego Cmentarza Wojennego w Miednoje pod Twerem w Rosji, jednego z 3 cmentarzy polskich oficerów zamordowanych w 1940 r. przez NKWD.
|
| Ławrow: Współpraca ws. tragedii jest bezprecedensowa |
|
Szef MSZ Radosław Sikorski poinformował, że Polska wkrótce dostanie kilkaset tysięcy stron dokumentów dotyczących katastrofy prezydenckiego samolotu pod Smoleńskiem. Szef rosyjskiej dyplomacji Siergiej Ławrow zapowiada, że będą to bardzo ważne dokumenty.
|
| Błaszczak: Migalski działał na rzecz kariery |
|
Marek Migalski działał na rzecz własnej kariery, a nie na rzecz własnego środowiska politycznego - tak decyzję Komitetu Politycznego PiS o wykluczeniu Migalskiego z delegacji tej partii w PE skomentował szef klubu PiS Mariusz Błaszczak.
|
| Katoliccy publicyści o wywiadzie bp. Pieronka |
|
Katoliccy publicyści nie zgadzają się z oceną bp. Tadeusza Pieronka, że głos episkopatu ws. krzyża przed Pałacem Prezydenckim jest mieszaniem się Kościoła w politykę. Bp Pieronek mówi m.in., że większość episkopatu jest "zadymiona PiS-em", a biskupi nie powinni zajmować się stawianiem pomników.
|