Steven Spielberg
| Ten artykuł wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi. Należy w nim poprawić/wykonać działania: ortografy, interpunkcję, nieencyklopedyczne treści (rzucający się w oczy POV); dodać przypisy. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu. Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu. |
Steven Spielberg (ur. 18 grudnia 1946 w Cincinnati, Ohio) – amerykański reżyser, scenarzysta i producent filmowy.
Od wczesnego dzieciństwa fascynowała go sztuka filmowa. Swój pierwszy pełnometrażowy film – Firelight – nakręcił w wieku 18 lat. W 1966 rozpoczął studia na wydziale anglistyki na Stanowym Uniwersytecie w Kalifornii w Long Beach. W wieku 21 lat nakręcił 24-minutowy film Amblin. Dzięki temu filmowi podpisał siedmioletni kontrakt ze studiem Universal, przerywając jednocześnie naukę w college'u.
Początkowo kręcił filmy telewizyjne i seriale, aby w 1971 nakręcić swój pierwszy znaczący duży film – Pojedynek na szosie. W 1974 roku do kin wszedł Sugarland Express, będący jego debiutem na dużym ekranie. Następnym filmem Spielberga były Szczęki, które kosztowały 10 milionów dolarów, a osiągnęły wpływy przekraczające 470 mln dolarów. W 1977 roku na ekrany wszedł pierwszy film science fiction w dorobku reżysera - Bliskie spotkania trzeciego stopnia. Zdobył on osiem nominacji i dwa Oscary.
W 1984 roku założył niezależną wytwórnię "Amblin Entertainment", a w 1994 roku wraz z Davidem Geffenem i Jeffreyem Katzenbergiem "DreamWorks" – firmę zajmującą się produkcją filmów i programów multimedialnych.
Został dwukrotnie nagrodzony Oscarem za reżyserię Listy Schindlera (1993) i Szeregowca Ryana (1998). W 1987 roku otrzymał nagrodę im. Irvinga G. Thalberga.
Często współpracuje z operatorem polskiego pochodzenia – Januszem Kamińskim. W 2007 roku amerykańska policja znalazła w zbiorach Spielberga skradziony w 1973 roku obraz popularnego współczesnego amerykańskiego malarza Normana Rockwella "Rosyjska klasa szkolna", wart dziś 700 tys. dolarów. Spielberg nabył go w 1991 roku.
Na wniosek polskich dzieci, Międzynarodowa Kapituła nadała mu godność Kawalera Orderu Uśmiechu. Odznaczenie odebrał w krakowskim studiu TVP.
7 maja 2008 Senat Uniwersytetu Jagiellońskiego przyznał mu tytuł doktora honoris causa[1].
Jego nazwisko pochodzi od nazwy miasta w Austrii, gdzie w XVII wieku mieszkali jego przodkowie – węgierscy Żydzi.
Ma trzy młodsze siostry – Annie, Sue i Nancy.
Jest żonaty z aktorką Kate Capshaw, ma z nią pięcioro dzieci (trzech synów i dwie córki).
Charakterystyka twórczości
Pierwszy film Spielberga, który trafił na duży ekran to Pojedynek na szosie (Duel), oparty na opowiadaniu Richarda Mathesona. To właśnie w tej produkcji ujawnił się jeden z najbardziej charakterystycznych elementów Spielbergowskiej poetyki, który w przyszłości miał ukształtować jego twórczość[potrzebne źródło]. Opowieść o komiwojażerze, którego prześladuje gigantyczna ciężarówka, składa się głównie z dynamicznych sekwencji pościgów. Ujęcia nakręcono tak, aby uniemożliwić widzom identyfikację kierowcy złowrogiego pojazdu. Zasadzie tej Spielberg pozostał wierny w Szczękach (Jaws), które zapewniły młodemu reżyserowi pozycje cudownego dziecka amerykańskiego kina. Przez większość filmu nie było dane widzom zobaczyć krwiożerczego rekina. Podobne chwyty narracyjne Spielberg wykorzystał w swoim prawdziwie autorskim filmie Bliskie spotkania trzeciego stopnia (Close Encounters of the Third Kind), zrealizowany na podstawie scenariusza reżysera. Spotkanie z Obcymi jest dla widzów równoznaczne z odpowiedzią na pytania, pojawiające się przez dwie godziny projekcji. Tajemnica i dążenie do jej poznania to kolejne kwintesencja kina Spielberga. Dzięki temu, mimo różnorodności jego filmów, można sprowadzić je do wspólnego mianownika[potrzebne źródło]. Już w pierwszych swoich filmach Steven powołuje do życia indywidualny świat dziecięcych doznań. W większości wywiadów Spielberg twierdzi, że jego filmy wynikają z tęsknoty za utraconym dzieciństwem. W filmie E.T. (E.T.: The Extra-Terrestrial) reżyser niemal całkowicie zrezygnował z dorosłych odtwórców pierwszoplanowych ról. "Bezdusznemu światu dorosłych Spielberg przeciwstawia środowisko dzieci, potrafiących dzięki swej wrażliwości nawiązać kontakt z kosmitą". Innym zabiegiem Stevena jest motyw tzw. równoległych rzeczywistości. Postacie Spielberga często wkraczają w inny świat. Reżyser wprowadza swoich bohaterów w rządzącą się swoimi prawami scenerię z baśni. Zabiegi takie można dostrzec również w filmach o poważnej tematyce. W Liście Schindlera (Schindler's List) lokomotywa, która majestatycznie wtacza się na rampę oświęcimskiego obozu, wydaje się pochodzić z innej rzeczywistości[potrzebne źródło].
Ważną kwestią w jego twórczości jest fakt, iż od wielu lat współpracuje na planie filmowym z grupa tych samych współpracowników. Za przykład może posłużyć John Williams, który aż dwadzieścia trzy razy tworzył oprawę muzyczną do pełnometrażowych filmów Spielberga, kilkakrotnie też współpracował z nim przy innych projektach. Inna osobą jest Tom Hanks, aktor często występujący w jego fabułach i produkcjach. Krytycy i bardziej wybredni widzowie często zarzucają Spielbergowi tendencje melodramatyczne, banał, a nawet sentymentalizm[potrzebne źródło]. Widać to zwłaszcza w filmach takich jak Kolor purpury (The Color Purple), Lista Schindlera (Schindler's List) , czy Szeregowiec Ryan (Saving Private Ryan) gdzie Spielberg epatuje widza scenami dramatycznymi, dążąc do wywołania silnej reakcji emocjonalnej, nawet w imię porzucenia logiki i dobrego smaku[potrzebne źródło]. Słowo, dialog odgrywa u reżysera drugoplanową rolę. Rzadko utrwalają nam się wypowiedzi bohaterów[potrzebne źródło]. Najbardziej sugestywna w dziele jest warstwa obrazu. Wyróżnia się ona doskonałą pracą kamery i biegłością Spielberga we wszystkich kwestiach technicznych. "Stosowane efekty nigdy nie odbierają filmom Spielberga naturalności, świeżości. Przeciwnie, należą do repertuaru specyficznie kinowych środków wyrazu, pogłębiają ekspresję ekranowej opowieści i wzbogacają jej semantyczne przesłanie". Spielberg chętnie spogląda na ekranowy świat oczyma dziecka. Stałym elementem pojawiającym się w jego dziełach jest młodzież. Pokazując potworności walk na Pacyfiku, toczone w okresie drugiej wojny światowej, zdecydował się zaprezentować w filmie Imperium Słońca (Empire of the Sun) z perspektywy chłopca odseparowanego od rodziców na okupowanym przez Japończyków terytorium. Indiana Jones ma za współtowarzysza w drugiej części cyklu małego chłopca, a przy tym sam pozostaje dużym dzieckiem. W obu częściach Jurassic Park pojawiają się dzieci. Przybysz z kosmosu E.T. również obserwuje amerykańskie przedmieścia z perspektywy dziecięcej. Dla młodych aktorów, odtwarzających główną rolę w produkcjach Spielberga było gwarancją na wielką karierę. Tak stało się w przypadku Drew Barrymore, która zagrała w E.T (E.T.: The Extra-Terrestrial), czy z Christianem Bale z Imperium Słońca (Empire of the Sun).
[edytuj] Filmografia
- reżyser
- Ostatnia broń (The Last Gun, 1959)
- Escape to Nowhere (1961)
- Fighter Squad (1961)
- Firelight (1964)
- Slipstream (1967)
- Amblin' (1968)
- The Name of the Game (1968–1971)
- Night Gallery (1969)
- Marcus Welby, lekarz medycyny (Marcus Welby, M.D., 1969–1976)
- Night Gallery (1970–1973)
- Pojedynek na szosie (Duel, 1971)
- Psychiatrist, The (1971)
- Columbo: Morderstwo z książki (Columbo: Murder by the Book, 1971)
- Owen Marshall: Counselor at Law (1971–1974)
- Something Evil (1972)
- Savage (1973)
- Sugarland Express (The Sugarland Express, 1974)
- Szczęki (Jaws, 1975)
- Bliskie spotkania trzeciego stopnia (Close Encounters of the Third Kind, 1977)
- 1941 (1979)
- Poszukiwacze zaginionej arki (Raiders of the Lost Ark, 1981)
- E.T. (E.T. the Extra-Terrestrial, 1982)
- Strefa mroku (Twilight Zone: The Movie, 1983)
- Indiana Jones i Świątynia Zagłady (Indiana Jones and the Temple of Doom, 1984)
- Kolor purpury (The Color Purple, 1985)
- Niesamowite historie (Amazing Stories, 1985–1987)
- Imperium Słońca (Empire of the Sun, 1987)
- Indiana Jones i ostatnia krucjata (Indiana Jones and the Last Crusade, 1989)
- Na zawsze (Always, 1989)
- Visionary, The (1990)
- Hook (1991)
- Amazing Stories: Book One (1992)
- Lista Schindlera (Schindler's List, 1993)
- Jurassic Park (1993)
- American Film Institute Salute to Clint Eastwood, The (1996)
- Zaginiony świat: Jurassic Park (The Lost World: Jurassic Park, 1997)
- Amistad (1997)
- Szeregowiec Ryan (Saving Private Ryan, 1998)
- Nieukończona podróż (The Unfinished Journey, 1999)
- A.I. Sztuczna inteligencja (Artificial Intelligence: AI, 2001)
- Raport mniejszości (Minority Report, 2002)
- Złap mnie, jeśli potrafisz (Catch Me if You Can, 2002)
- Terminal (The Terminal, 2004)
- Wojna światów (War of the Worlds, 2005)
- Monachium (Munich, 2005)
- Lincoln (2007)
- Indiana Jones i Królestwo Kryształowej Czaszki (2008)
- scenarzysta
- Ostatnia broń (The Last Gun, 1959)
- Escape to Nowhere (1961)
- Fighter Squad (1961)
- Battle Squad (1961)
- Firelight (1964)
- Slipstream (1967)
- Amblin' (1968)
- Ace Eli and Rodger of the Skies (1973)
- Sugarland Express (The Sugarland Express, 1974)
- Bliskie spotkania trzeciego stopnia (Close Encounters of the Third Kind, 1977)
- Duch (Poltergeist, 1982)
- Niesamowite historie (Amazing Stories, 1985-1987)
- Goonies (The Goonies, 1985)
- A.I. Sztuczna inteligencja (Artificial Intelligence: AI, 2001)
- Jurassic Park III (2001)
- producent
- Powrót do przyszłości (Back to the Future, 1985)
- Powrót do przyszłości II (Back to the Future II, 1989)
- Powrót do przyszłości III (Back to the Future III, 1990)
- Jurassic Park III (2001)
- Kompania braci (Band of Brothers, 2001)
- Transformers (2007)
- Transformers: Zemsta upadłych (2009)
- Pacyfik (The Pacific, 2010)
Przypisy
- ↑ Senat Uniwersytetu Jagiellońskiego postanowił nadać doktorat honoris causa panu Stevenowi Spielbergowi. aktualnosci.uj.edu.pl. [dostęp 7 maja 2008].
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Steven Spielberg w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)
- Steven Spielberg w NNDB (ang.)
- Steven Spielberg w bazie filmweb.pl
- Steven Spielberg w bazie stopklatka.pl
- Polska strona o Spielbergu
- Angielska strona fanów
|
||||||||||||||||
| Wypowiedzieć Ruskim wojnę |
|
"Jeśli Jarosław Kaczyński i jego zwolennicy wiedzą już, że pod Smoleńskiem 10 kwietnia popełniono zbrodnię, i to zbrodnię, za którą odpowiadają Rosjanie (...) to co dalej? Jaka jest perspektywa? Zerwanie stosunków dyplomatycznych z Rosją? Wypowiedzenie wojny? (...) To przecież absurdalna perspektywa" - napisał na łamach "Gazety Wyborczej" Kazimierz Orłoś. Argument, którego tu użył, jest powtarzany bardzo często, czasem, jak w cytowanym wystąpieniu znakomitego pisarza, otwarcie i w słowach wyważonych, częściej półgłosem i brutalnie: co, wypowiemy Ruskim wojnę? Nie wypowiemy. No to mordy w kubeł?
|
| Demonstracja przeciw planom spalenia Koranu |
|
Tysiące osób protestowało w piątek rano w prowincji Badachszan na północnym wschodzie Afganistanu przeciwko planom spalenia egzemplarzy Koranu przez amerykańskiego pastora - poinformowały miejscowe władze.
|
| San Francisco: Eksplozja i pożar w pobliżu lotniska |
|
Potężna eksplozja gazu, do jakiej doszło w czwartek na przedmieściach San Francisco, w pobliżu międzynarodowego lotniska, spowodowała pożar w dzielnicy mieszkaniowej. Zginęła co najmniej jedna osoba, a 28 jest rannych.
|
| Kaczyński napisał do ambasadorów ws. Fotygi |
|
Szef MSZ Radosław Sikorski powiedział w piątek, że prezes PiS Jarosław Kaczyński, w piśmie skierowanym prawdopodobnie do wszystkich ambasadorów, poinformował, iż w sprawach zagranicznych PiS będzie reprezentowała Anna Fotyga.
|
| Uroczystość na Wawelu: Nie wszyscy zaproszeni |
|
W uroczystości odsłonięcia tablicy na Wawelu upamiętniającej ofiary katastrofy z 10 kwietnia zabraknie co najmniej kilkunastu rodzin.
|